“Gia đình không ai học cao, nên chỉ mong con được học hành đến nơi đến chốn, để sau này không phải giang nắng giang mưa như mình.”
Có những ước mong của cha mẹ không cần nói thành lời lớn lao, nhưng lại theo con suốt cả một đời. Với nhiều gia đình lao động phổ thông, ước mong ấy rất giản dị: con được đi học đầy đủ, có một tương lai khác với những tháng ngày mưu sinh vất vả của cha mẹ. Và để ước mong ấy không chỉ dừng lại ở lời nói, hành trình đôi khi phải bắt đầu từ điều căn bản nhất – một tờ giấy khai sinh.
Một khởi đầu thiếu vắng giấy tờ
Em T., sinh năm 2013, là con duy nhất trong gia đình hiện đang sinh sống tại một khu nhà trọ nhỏ ở Thủ Đức. Cha mẹ em làm lao động phổ thông, thu nhập bấp bênh, sức khỏe không ổn định. Những năm tháng mưu sinh khiến gia đình phải liên tục di chuyển, nhiều giấy tờ quan trọng bị thất lạc, trong đó có cả giấy chứng sinh của em.
Khi em còn nhỏ, gia đình chưa hình dung được rằng việc thiếu một tờ giấy khai sinh lại có thể ảnh hưởng sâu sắc đến tương lai của con trẻ đến vậy.
Những rào cản vô hình trên con đường học tập
Khi lớn hơn, những thiệt thòi bắt đầu hiện rõ. Không có giấy khai sinh, việc tiếp cận giáo dục chính quy của em gặp nhiều trở ngại. Em nhập học muộn và chỉ mới được tiếp cận chương trình tiểu học trong vài năm gần đây.
May mắn thay, em được học tập và sinh hoạt tại một ngôi trường tình thương – nơi chăm sóc, dạy chữ, dạy kỹ năng sống cho những em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn. Tại đây, em được các cô nhận xét là ngoan ngoãn, hòa đồng, tích cực học tập. Em được học tin học, tiếng Anh và được vui chơi đúng với lứa tuổi của mình, trong một môi trường đầy sự yêu thương và bảo bọc.
Tuy nhiên, phía sau những giờ học bình yên ấy vẫn là nỗi trăn trở âm thầm. Không có giấy khai sinh đồng nghĩa với việc em không thể được cấp giấy chứng nhận học tập, không có bảo hiểm y tế, không mã số định danh, và trong tương lai sẽ rất khó tiếp cận các cơ hội việc làm chính quy như bao người khác.
Hành trình nhiều năm để có một danh phận pháp lý
Hành trình làm giấy khai sinh cho em kéo dài suốt nhiều năm. Gia đình từng quay về quê để tìm lại giấy chứng sinh nhưng hồ sơ không còn được lưu trữ. Những thủ tục tưởng chừng đơn giản lại trở thành rào cản lớn với một gia đình thiếu điều kiện, thiếu thông tin và nguồn lực.
Với sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, các đơn vị chuyên môn và sự hỗ trợ từ MSD United Way Vietnam, từng nút thắt pháp lý dần được tháo gỡ. Hồ sơ được rà soát, thủ tục được hoàn thiện từng bước, để cuối cùng, cái tên của em được ghi nhận chính thức trên tấm giấy khai sinh.
Một tờ giấy nhỏ, mở ra một tương lai lớn
Giấy khai sinh không chỉ là một văn bản hành chính. Đó là sự công nhận một con người, là chìa khóa để tiếp cận đầy đủ các quyền cơ bản về giáo dục, y tế và phát triển. Với em T., tờ giấy nhỏ ấy đã khép lại một hành trình đầy gian nan và mở ra một trang mới của cuộc đời.
Một trang mới, nơi ước mong giản dị của cha mẹ – con được học hành đến nơi đến chốn – không còn là điều quá xa vời, mà đang từng bước trở thành hiện thực.
Không ai bị bỏ lại phía sau.