Thực trạng thiếu nước sạch tại các trường vùng biên
Tại nhiều trường học ở khu vực biên giới Việt Nam, tình trạng thiếu nước sạch vẫn diễn ra hằng ngày và ảnh hưởng trực tiếp đến hàng chục nghìn trẻ em. Phần lớn các em là học sinh dân tộc thiểu số, đến từ các gia đình nghèo hoặc có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
Trường học thường nằm sâu trong vùng núi, địa hình hiểm trở, giao thông cách trở. Nguồn nước sinh hoạt chủ yếu lấy từ suối đầu nguồn, nước ngầm hoặc giếng khoan tự đầu tư. Ở một số điểm trường, học sinh phải tự mang nước uống đến lớp mỗi ngày, dù quãng đường đến trường xa và nhiều dốc núi quanh co.
Theo UNICEF (2021), “khủng hoảng khí hậu là một cuộc khủng hoảng quyền trẻ em.” Trong bối cảnh thời tiết ngày càng khắc nghiệt, trẻ em vùng biên đang phải đối mặt với nhiều rủi ro: hạn hán làm cạn kiệt nguồn nước, mưa lũ và sạt lở gây ô nhiễm dòng chảy, gia tăng nguy cơ nhiễm khuẩn và nhiễm chì. Khi thiếu nước sạch, mọi sinh hoạt cơ bản của học sinh đều bị ảnh hưởng, từ ăn uống, vệ sinh cá nhân đến việc duy trì môi trường học đường an toàn.

Hành trình của sáng kiến “Đại sứ nước”
Từ năm 2018 đến 2025, MSD United Way Vietnam đã triển khai sáng kiến Đại sứ nước với mục tiêu mang nước sạch và kiến thức sử dụng nước bền vững đến trẻ em và cộng đồng.
Trong bảy năm hoạt động, chương trình đã:
-
Hỗ trợ hơn 25.000 người tiếp cận nước sạch và điều kiện vệ sinh tốt hơn
-
Lắp đặt 41 hệ thống nước sạch tại các địa phương khó khăn
-
Tổ chức hoạt động giáo dục cho hơn 20.000 trẻ em và người dân về sử dụng nước an toàn, tiết kiệm và bảo vệ môi trường
Những kết quả này cho thấy một hệ thống nước sạch được đầu tư bài bản có thể tạo nên thay đổi rõ rệt cho sức khỏe, điều kiện sinh hoạt và việc học của trẻ em.
Nhu cầu cấp thiết tại các trường biên giới
Hiện nay, gần 100 trường học tại các huyện biên giới với hơn 105.000 học sinh vẫn thiếu công trình nước sạch đạt chuẩn. Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú THCS Nậm Kè (Điện Biên) là một trong những trường đang đối diện với thách thức này.
Năm học 2025–2026, trường có 611 học sinh, trong đó hơn 480 em là học sinh bán trú. Gần như toàn bộ là trẻ em dân tộc thiểu số như H’Mông, Thái, Dao, Cống… và phần lớn thuộc hộ nghèo.
Dù đã được đầu tư phòng học, nhà bếp và khu nội trú, vấn đề nước sạch vẫn chưa có giải pháp bền vững. Mùa mưa, nước từ suối đầu nguồn lẫn bùn đất và lá mục; mùa khô, dòng nước suy giảm, nguy cơ nhiễm khuẩn tăng cao. Sau mỗi đợt lũ, bùn đất và chất thải từ sườn núi tràn xuống làm ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước. Giáo viên và học sinh phải xoay xở từng lít nước cho ăn uống, nấu nướng và vệ sinh hằng ngày.
Giải pháp dựa vào sự tham gia của cộng đồng
Câu chuyện của Nậm Kè cũng là thực trạng chung của nhiều trường vùng biên. Việc xây dựng hệ thống nước đạt chuẩn trong điều kiện địa hình phức tạp và thời tiết thất thường là một thách thức lớn.
Với trẻ em, nước sạch không chỉ là nhu cầu cơ bản mà còn là điều kiện để các em khỏe mạnh, duy trì việc học và nuôi dưỡng ước mơ. Vì vậy, MSD United Way Vietnam đề xuất giải pháp dựa trên sự tham gia của cộng đồng. Nhà trường, chính quyền địa phương và người dân sẽ cùng trao đổi để xác định hạng mục cấp thiết nhất, đảm bảo công trình phù hợp thực tế và được vận hành hiệu quả lâu dài.
Các hạng mục dự kiến triển khai bao gồm:
-
Lắp đặt hệ thống lọc nước tinh khiết RO cung cấp nước uống an toàn hằng ngày
-
Trang bị bồn chứa nước sạch nhằm đảm bảo trữ lượng ổn định
-
Xây dựng hệ thống cấp nước và khu vực rửa tay hợp vệ sinh
-
Phối hợp chặt chẽ với chính quyền và đơn vị thi công để đảm bảo tiến độ, an toàn
-
Tổ chức hoạt động giáo dục và truyền thông như vẽ tranh tường, tập huấn, workshop, roadshow nhằm nâng cao nhận thức và khuyến khích thực hành sử dụng nước sạch đúng cách
Giải pháp này không chỉ mang lại nguồn nước sạch bền vững mà còn nâng cao năng lực tự quản của cộng đồng trong việc duy trì và bảo dưỡng công trình về lâu dài.
Chung tay vì nước sạch cho trẻ em vùng biên
MSD United Way Vietnam kêu gọi sự chung tay của cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức để các trường vùng biên giới có thể tiếp cận nguồn nước sạch an toàn. Mỗi đóng góp là một phần của hệ thống nước sạch được xây dựng và duy trì, góp phần cải thiện điều kiện vệ sinh và tạo nên môi trường học tập lành mạnh cho hàng nghìn trẻ em.
Donate here https://donation.zalopay.vn/detail/dsnnuocsachdentruongbiengioi
Quyên góp định kỳ qua ZaloPay
Nhằm duy trì nguồn lực ổn định cho chương trình, MSD United Way Vietnam phối hợp cùng ZaloPay triển khai tính năng quyên góp định kỳ. Chỉ với một lần đăng ký, người ủng hộ có thể đồng hành hằng tháng để góp phần xây dựng và vận hành hệ thống nước sạch cho các trường vùng biên.
Cách 1: Trên ứng dụng ZaloPay
-
Mở ứng dụng ZaloPay và chọn “Quyên góp”.
-
Chọn chương trình “Mang nước sạch đến 100 trường vùng biên giới”.
-
Chọn hình thức “Hằng tháng”, nhập số tiền và kỳ hạn.
-
Xác nhận thông tin và điều khoản.
-
Xác thực bằng vân tay hoặc mã PIN.
-
Nhận thông báo liên kết thành công.
Cách 2: Qua Zalo
-
Tìm “Mang nước sạch đến 100 trường vùng biên giới” trên Zalo.
-
Chọn “Quan tâm” và nhấn “Ủng hộ qua ZaloPay”.
-
Thực hiện các bước xác nhận tương tự như trên ứng dụng ZaloPay.
Nước sạch là nền tảng của sức khỏe và giáo dục. Khi cùng nhau hành động hôm nay, chúng ta đang góp phần xây dựng một môi trường học tập an toàn và bền vững hơn cho trẻ em nơi vùng biên giới.
